Mứt hạt bàng Côn Đảo - Đặc sản độc đáo khó quên - Văn hóa Việt Nam

Mứt hạt bàng Côn Đảo – Đặc sản độc đáo khó quên

Đến Côn Đảo, du khách có rất nhiều lựa chọn cho thực đơn hấp dẫn với những hải sản tươi ngon và độc đáo. Tuy nhiên, để mang về với chặng đường xa và bảo quản được tốt thì không thứ gì sánh bằng mứt hạt bàng thơm ngon bùi béo.

Mứt hạt bàng: Sản phẩm độc đáo của Côn Đảo

Trước đây, mỗi khi rỗi việc nhà, người dân huyện đảo lại nhặt những quả bàng khô đem về chẻ lấy hạt làm mứt. Giờ đây, món ăn “vui miệng” này đã giúp người dân Côn Đảo có thêm thu nhập, cải thiện đời sống khi hạt bàng trở thành một món quà đặc sản cho du khách khi ra Côn Đảo. Từ lâu, cây bàng đã gắn liền với cuộc sống người dân Côn Đảo, bởi không một con đường, ngõ nhỏ nào ở Côn Đảo mà không có cây bàng.

Từ tháng 7 đến tháng 8 hàng năm, khi quả bàng chín rụng nhiều, người dân Côn Đảo thường rủ nhau đi nhặt về cất dành làm mứt. Lúc đầu, họ chỉ tách nhân bàng đem phơi khô rồi rang vàng, giòn làm món ăn chơi, đãi khách hàng ngày. Sau này, khi hạt bàng trở thành món quà du lịch, người dân nghĩ ra nhiều cách chế biến như: rang muối, rang đường như một số loại mứt khác ở đất liền. Mứt hạt bàng có vị bùi, béo, ăn rất lạ miệng, nhất là đối với những ai lần đầu thưởng thức đều dễ “phải lòng”.

mứt hạt bàng

Công đoạn kì công khi chế biến mứt hạt bàng

Bàng ở Côn Đảo là loại cây rừng, lá và quả thật to. Quả bàng chín nhiều nhất là vào mùa hè, tầm tháng 7, tháng 8. Gió thổi, dơi ăn, quả bàng rụng đầy trên đường. Có hôm sắp bão, gió lớn, quả bàng rụng la liệt, người dân trên đảo mạnh ai nấy đổ xô đi lượm. Người dân Côn Đảo “thu hoạch” quả bàng đem phơi cho dốt vỏ, rồi trong những lúc rỗi việc nhà, đem ra chẻ lấy hạt, rồi rang sao cho khéo léo để có những sản phẩm thơm ngon bán cho người dân địa phương và du khách. Hạt bàng mới tách ra có màu nâu giống như màu gỗ được đánh vẹc-ni. Ngồi mất vài tiếng đồng hồ, có khi vừa chẻ vừa tách chỉ được chừng vài trăm gram hạt.

Trong tất cả các công đoạn, khâu tách hạt bàng là kỳ công nhất. Hạt bàng sau khi nhặt về được phơi khô, sau đó chẻ tách lấy hạt. Khi chẻ, người làm phải đều và nhẹ tay, nếu không hạt sẽ bị vỡ. Để có được 1kg nhân hạt bàng, người làm mứt phải chẻ hết 1 bao trái bàng khô nặng khoảng 50kg. Vì vậy, người giỏi nghề nhất cũng chỉ tách được 1kg nhân bàng/ngày (làm từ 8-10 tiếng). Sau khi tách nhân, để có một mẻ mứt, người thợ phải đỏ lửa rang liên tục trong vòng hơn 1 giờ đồng hồ. Khi rang phải để lửa nhỏ và đảo đều tay để hạt bàng không bị cháy.

hạt bàng tươi

Các loại mứt hạt bàng Côn Đảo

Mứt hạt bàng có hai loại, mặn và ngọt, được rang với muối hay với đường. Người ta lượm từng quả bàng chim ăn rụng, đem về phơi khô chừng bốn năm nắng rồi dùng dao đập vỏ tách lấy hạt. Mất vài giờ đồng hồ vừa chẻ vừa vừa tách trái bàng, dùng tăm khều lấy hạt ra cũng chỉ được vài trăm gam hạt. Sau đó đem rang lên cho khéo để có được những hạt bàng mập mạp đều nhau.

Nhiều người thích loại hạt bàng rang với muối hơn. Nói là rang với muối nhưng loại này không hề mặn, chỉ đậm đà hơn hạt bàng tươi một chút và gần như giữ được vị bùi bùi nguyên gốc của hạt bàng tươi. Còn loại rang với đường thì rất ngọt và không còn giữ được vị gốc của hạt bàng. Hạt bàng rang muối nhìn mập mạp, vỏ hơi thâm nâu; khi cắn một miếng, sẽ thấy được các lớp màu trắng ngà của hạt bàng xếp cuộn khít vào nhau, rất đều đặn.\

hạt bàng muối

Những câu chuyện cảm động trên Côn Đảo

Đến Côn Đảo, khi “nếm” những hạt bàng thơm ngon, du khách sẽ được nghe những câu chuyện của cây bàng gắn liền với cuộc sống của những người tù bị lưu đày ở vùng đất Côn Đảo. Chuyện kể, vào những mùa đông giá rét, hay mùa hè oi bức, những người tù nhặt những chiếc lá bàng rụng về lót trên nền đá của trại giam để nằm, chống chọi với thời tiết khắc nghiệt. Quả bàng và cả những chiếc lá bàng non cũng trở thành thức ăn lót dạ của những chiến sĩ kiên trung ngày ấy vượt qua cơn đói rét. Lá bàng còn được dùng thay giấy để viết thông tin liên lạc giữa những bạn tù hay chép những vần thơ của họ.

Địa chỉ và giá thành mua mứt hạt bàng Côn Đảo

Quả bàng chín rộ vào mùa hè, tầm tháng 7, tháng 8. Giá bán mứt hạt bàng khá cao, 45.000 đồng một lọ ngọt chừng 200 gam và 55.000 đồng cho lọ mặn cùng trọng lượng.
Vào lúc trái mùa, thời tiết khắc nghiệt, mứt hạt bàng có khi lên đến 500.000 đồng – 600.000/kg, vẫn không có đủ bán cho du khách.
Mứt hạt bàng đem lại hiệu quả kinh tế khá cao nên khi tới bất cứ địa điểm du lịch nào của Côn Đảo, du khách cũng có thể dễ dàng mua được mấy gói mứt bàng về làm quà sau chuyến đi.

Tới Côn Đảo, nhâm nhi một vài hạt bàng rang muối, cảm nhận vị béo ngậy, bùi bùi và chất muối biển tan trong lưỡi sẽ là một trải nghiệm cực kì thú vị của bất cứ du khách nào.

Đặc biệt hơn nữa, nếu mang hạt bàng về làm quà, du khách cũng có thể giúp gia đình và bạn bè của mình cảm nhận được vẻ đẹp của Côn Đảo, ngửi được mùi biển và cảm nhận sâu sắc hơn về cuộc sống Côn Đảo, về những năm tháng lịch sử không thể nào quên.

Nguồn: Tổng hợp

Có thể bạn quan tâm: